Poniedziałek 04/05/2026
Kiedy: 06.03–17.05.2026
ROZWARSTWIENIA /NIE/WIDZIANEGO to wystawa zbiorowa poświęcona współczesnym formom abstrakcji, rozumianej nie jako zamknięty styl, lecz jako otwarte pole refleksji nad sposobami widzenia, doświadczania i konstruowania rzeczywistości. Projekt powstał w związku z obchodami osiemdziesięciolecia Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, jednak jego perspektywa wykracza poza wymiar jubileuszowy, koncentrując się na uniwersalnych problemach percepcji i języka obrazu.
Punktem wyjścia dla ekspozycji stały się pojęcia obecne w twórczości Stefana Kappa: przestrzeń, materia, geometria i kolor, potraktowane nie jako estetyczne odniesienia, lecz jako narzędzia myślenia o obrazie i jego relacji z postrzeganiem. Wystawa została zaprojektowana jako trójdzielna struktura obejmująca wątki Powierzchni i materii, Geometrii i barw natury oraz Przestrzeni, w których sztuka nieprzedstawiająca ujawnia się jako proces negocjowania granic między tym, co widzialne i niewidzialne, materialne i wyobrażone, racjonalne i intuicyjne.
ROZWARSTWIENIA /NIE/WIDZIANEGO nie proponują jednej definicji abstrakcji, lecz zapraszają do jej doświadczenia jako dynamicznego pola napięć – między powierzchnią a głębią, strukturą a przypadkiem, porządkiem a niepewnością. W tym sensie wystawa staje się refleksją nad samym aktem widzenia: jego kulturowymi uwarunkowaniami, zmysłową naturą oraz symbolicznym potencjałem.
Artyści / Artystki:Katarzyna Adaszewska, Tomasz Barczyk, Piotr Czyż, Agata Dworzak-Subocz, Piotr Gojowy, Elżbieta Jabłońska, Jakub Jaszewski, Andrzej Kałucki, Anna Kola, Ireneusz Kopacz, Stanisław Kośmiński, Katarzyna Łyszkowska, Zdzisław Mackiewicz, Alicja Majewska, Michał Rygielski, Martyna Rzepecka, Aleksandra Sojak-Borodo, Iwona Szpak-Pawłowska, Jakub Wawrzak, Maciej Wierzbicki, Anna Wójcicka, Anna Wysocka, Piotr Zaporowicz czytaj więcej
ROZWARSTWIENIA /NIE/WIDZIANEGO to wystawa zbiorowa poświęcona współczesnym formom abstrakcji, rozumianej nie jako zamknięty styl, lecz jako otwarte pole refleksji nad sposobami widzenia, doświadczania i konstruowania rzeczywistości. Projekt powstał w związku z obchodami osiemdziesięciolecia Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, jednak jego perspektywa wykracza poza wymiar jubileuszowy, koncentrując się na uniwersalnych problemach percepcji i języka obrazu.
Punktem wyjścia dla ekspozycji stały się pojęcia obecne w twórczości Stefana Kappa: przestrzeń, materia, geometria i kolor, potraktowane nie jako estetyczne odniesienia, lecz jako narzędzia myślenia o obrazie i jego relacji z postrzeganiem. Wystawa została zaprojektowana jako trójdzielna struktura obejmująca wątki Powierzchni i materii, Geometrii i barw natury oraz Przestrzeni, w których sztuka nieprzedstawiająca ujawnia się jako proces negocjowania granic między tym, co widzialne i niewidzialne, materialne i wyobrażone, racjonalne i intuicyjne.
ROZWARSTWIENIA /NIE/WIDZIANEGO nie proponują jednej definicji abstrakcji, lecz zapraszają do jej doświadczenia jako dynamicznego pola napięć – między powierzchnią a głębią, strukturą a przypadkiem, porządkiem a niepewnością. W tym sensie wystawa staje się refleksją nad samym aktem widzenia: jego kulturowymi uwarunkowaniami, zmysłową naturą oraz symbolicznym potencjałem.
Artyści / Artystki:Katarzyna Adaszewska, Tomasz Barczyk, Piotr Czyż, Agata Dworzak-Subocz, Piotr Gojowy, Elżbieta Jabłońska, Jakub Jaszewski, Andrzej Kałucki, Anna Kola, Ireneusz Kopacz, Stanisław Kośmiński, Katarzyna Łyszkowska, Zdzisław Mackiewicz, Alicja Majewska, Michał Rygielski, Martyna Rzepecka, Aleksandra Sojak-Borodo, Iwona Szpak-Pawłowska, Jakub Wawrzak, Maciej Wierzbicki, Anna Wójcicka, Anna Wysocka, Piotr Zaporowicz czytaj więcej
Kiedy: 24.04–06.09.2026
Kuratorki: Paulina Brzuskiewicz-Kuhn, Natalia Cieślak Współpraca kuratorska: Aleksandra Wantuch Produkcja: Wojciech Ruminski Aranżacja oświetlenia: Mikołaj Makiłła Identyfikacja graficzna: Katarzyna Ostrowska
Szeroko rozumiana metafora konsumpcji oraz przypisana jej charakterystyczna estetyka – oparta na języku reklamy oraz wizerunkach ikon kultury masowej czy obiektów budzących powszechną chęć ich posiadania – obecne są w polu sztuki już od co najmniej kilku dekad. Znajdowały odzwierciedlenie w wielu nurtach i strategiach artystycznych: od pop-artu po sztukę krytyczną. Choć posługiwano się nimi w różnych kontekstach, zawsze unaoczniały to, jak ważną część naszego życia stanowią pragnienia. Owe marzenia, dążenia czy żądze mogą być energią twórczej ewolucji i rozwoju, siłą napędową zmian, jak i wyrazem niewinnej, niemal dziecięcej fascynacji określonym obiektem. Z drugiej strony – napędzane mechanizmem ciągłego nienasycenia – prowadzą także do frustracji, poczucia przymusu, wykluczenia i braku.
Odniesienia do kultury konsumpcyjnej pozwalają artystkom i artystom podejmować krytyczną refleksję nad materializmem czy hedonizmem – wszechobecnymi i wpisanymi w ludzką naturę. Dają również możliwość podjęcia z odbiorcami intelektualnej gry, która w szerszej perspektywie pozwala zdefiniować i opisać zmieniającą się na przestrzeni lat rzeczywistość. Skłaniają też do skoncentrowania uwagi na społecznie istotnych problemach, uzmysławiając m.in., że wytwarzanie dóbr ma swoje ciemne strony, związane chociażby z nadmierną eksploatacją zasobów naturalnych czy uwikłaniem w polityczne rozgrywki. System ekonomiczny, w którym żyjemy, wiąże się jednak nie tylko z konsumpcją rzeczy namacalnych. Pod wpływem kultury masowej również wizerunek stał się towarem. Łatwo to dostrzec, gdy przyjrzymy się reprezentacjom kobiet, stereotypowo postrzeganych jako dostarczycielki przyjemności.
Im bardziej rzeczywistość przesycona jest obrazami niosącymi obietnicę satysfakcji, tym intensywniejszy powinien być namysł nad tym, czy to, czego pragniemy, realnie poprawia nasz dobrostan. Wystawa „Słodkiego, miłego życia” stawia więc w tym kontekście szereg pytań. W jaki sposób konsumpcja definiuje poczucie szczęścia? Co na przestrzeni dekad pobudzało masową wyobraźnię i stanowiło przedmiot pożądania? Czy zrodzone kiedyś apetyty zostały w satysfakcjonujący sposób zaspokojone? Czy utrwalone ikony popkultury są w stanie zdefiniować rzeczywistość na nowo? czytaj więcej
Kuratorki: Paulina Brzuskiewicz-Kuhn, Natalia Cieślak Współpraca kuratorska: Aleksandra Wantuch Produkcja: Wojciech Ruminski Aranżacja oświetlenia: Mikołaj Makiłła Identyfikacja graficzna: Katarzyna Ostrowska
Szeroko rozumiana metafora konsumpcji oraz przypisana jej charakterystyczna estetyka – oparta na języku reklamy oraz wizerunkach ikon kultury masowej czy obiektów budzących powszechną chęć ich posiadania – obecne są w polu sztuki już od co najmniej kilku dekad. Znajdowały odzwierciedlenie w wielu nurtach i strategiach artystycznych: od pop-artu po sztukę krytyczną. Choć posługiwano się nimi w różnych kontekstach, zawsze unaoczniały to, jak ważną część naszego życia stanowią pragnienia. Owe marzenia, dążenia czy żądze mogą być energią twórczej ewolucji i rozwoju, siłą napędową zmian, jak i wyrazem niewinnej, niemal dziecięcej fascynacji określonym obiektem. Z drugiej strony – napędzane mechanizmem ciągłego nienasycenia – prowadzą także do frustracji, poczucia przymusu, wykluczenia i braku.
Odniesienia do kultury konsumpcyjnej pozwalają artystkom i artystom podejmować krytyczną refleksję nad materializmem czy hedonizmem – wszechobecnymi i wpisanymi w ludzką naturę. Dają również możliwość podjęcia z odbiorcami intelektualnej gry, która w szerszej perspektywie pozwala zdefiniować i opisać zmieniającą się na przestrzeni lat rzeczywistość. Skłaniają też do skoncentrowania uwagi na społecznie istotnych problemach, uzmysławiając m.in., że wytwarzanie dóbr ma swoje ciemne strony, związane chociażby z nadmierną eksploatacją zasobów naturalnych czy uwikłaniem w polityczne rozgrywki. System ekonomiczny, w którym żyjemy, wiąże się jednak nie tylko z konsumpcją rzeczy namacalnych. Pod wpływem kultury masowej również wizerunek stał się towarem. Łatwo to dostrzec, gdy przyjrzymy się reprezentacjom kobiet, stereotypowo postrzeganych jako dostarczycielki przyjemności.
Im bardziej rzeczywistość przesycona jest obrazami niosącymi obietnicę satysfakcji, tym intensywniejszy powinien być namysł nad tym, czy to, czego pragniemy, realnie poprawia nasz dobrostan. Wystawa „Słodkiego, miłego życia” stawia więc w tym kontekście szereg pytań. W jaki sposób konsumpcja definiuje poczucie szczęścia? Co na przestrzeni dekad pobudzało masową wyobraźnię i stanowiło przedmiot pożądania? Czy zrodzone kiedyś apetyty zostały w satysfakcjonujący sposób zaspokojone? Czy utrwalone ikony popkultury są w stanie zdefiniować rzeczywistość na nowo? czytaj więcej
Kiedy: 20.02–31.05.2026
Inicjator i organizator wystawy: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Wystawa prac Stefana Knappa stanowi zwieńczenie uroczystych obchodów 80-lecia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1973 roku, z okazji 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, ten światowej sławy artysta podarował uczelni wyjątkowe, wielobarwne panneau, które stało się symbolem toruńskiego kampusu. Emaliowana mozaika, symbolizująca układ ciał niebieskich i będąca hołdem dla wielkiego astronoma, jest jedną z dwóch największych i najważniejszych realizacji Knappa w Polsce.
Stefan Knapp, choć był jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich artystów emigracyjnych, w kraju wciąż jest mało znany. Na uwagę zasługuje nie tylko jego fenomenalna twórczość, ale także niezwykły życiorys. Urodził w 1921 roku w Biłgoraju. Dzieciństwo i młodość spędził w rodzinnym mieście oraz we Lwowie. W wieku 19 lat został skazany na katorgę w sowieckich łagrach, gdzie pracował w nieludzkich warunkach przy budowie kolei. Po zwolnieniu z obozu dostał się do Armii Andersa. Trafił stamtąd do brytyjskiego RAF-u i odbył służbę jako pilot myśliwca. Po wojnie ukończył najbardziej prestiżową uczelnię artystyczną w Londynie – Slade School of Fine Art – i zrobił błyskawiczną karierę artystyczną, głównie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Był jedynym polskim artystą uhonorowanym prestiżową nagrodą Fundacji Winstona Churchilla za wkład w rozwój współczesnej plastyki brytyjskiej.
Różnorodna twórczość Knappa wymyka się klasyfikacjom – artysta tworzył często na pograniczu wielu nowoczesnych nurtów i nie identyfikował się z żadnym konkretnym środowiskiem artystycznym. Krytycy sztuki na wyspach pisali, że podarował malarstwo architekturze, ponieważ opanował do perfekcji technikę wielkoformatowej emalii, a jego dzieła znajdują się w przestrzeniach miast na całym świecie. Stworzył m.in. siedemnaście realizacji dla Heathrow oraz dekoracje lotniska w Tel Awiwie, Seagram Building w Nowym Jorku, Unilever Building w Hamburgu, Shell Building w Londynie, C.I.N. Building w Paryżu, dla sieci Alexander’s w Stanach Zjednoczonych, a także murale dla wielu uniwersytetów w Europie i obu Amerykach.
Na retrospektywnej wystawie Knappa w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu zaprezentowanych zostanie ponad sto dziesięć prac. Znajdą się wśród nich dzieła powstałe na przestrzeni kilku dekad –między 1945 rokiem a latami 90. XX wieku: obrazy na płótnie (oleje i akryle), tusze na papierze, gobelin, emalie na stalowych płytach, rzeźby z brązu i aluminium, lampy z korzeni drzew oraz akrylowe. Będzie to największa od 1974 roku wystawa Stefana Knappa w Polsce, na którą złożą się prace wypożyczone od brytyjskiej fundacji Stefan Knapp Estate oraz z kolekcji Pawła Sokołowskiego.
Ekspozycji towarzyszyć będzie pierwsza na polskim rynku wydawniczym monograficzna publikacja naukowa dotycząca Stefana Knappa oraz piąte wydanie jego autobiografii pt. Kwadratowe słońce.
Wystawa dofinansowana została ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Miasta Toruń. czytaj więcej
Inicjator i organizator wystawy: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Wystawa prac Stefana Knappa stanowi zwieńczenie uroczystych obchodów 80-lecia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1973 roku, z okazji 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, ten światowej sławy artysta podarował uczelni wyjątkowe, wielobarwne panneau, które stało się symbolem toruńskiego kampusu. Emaliowana mozaika, symbolizująca układ ciał niebieskich i będąca hołdem dla wielkiego astronoma, jest jedną z dwóch największych i najważniejszych realizacji Knappa w Polsce.
Stefan Knapp, choć był jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich artystów emigracyjnych, w kraju wciąż jest mało znany. Na uwagę zasługuje nie tylko jego fenomenalna twórczość, ale także niezwykły życiorys. Urodził w 1921 roku w Biłgoraju. Dzieciństwo i młodość spędził w rodzinnym mieście oraz we Lwowie. W wieku 19 lat został skazany na katorgę w sowieckich łagrach, gdzie pracował w nieludzkich warunkach przy budowie kolei. Po zwolnieniu z obozu dostał się do Armii Andersa. Trafił stamtąd do brytyjskiego RAF-u i odbył służbę jako pilot myśliwca. Po wojnie ukończył najbardziej prestiżową uczelnię artystyczną w Londynie – Slade School of Fine Art – i zrobił błyskawiczną karierę artystyczną, głównie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Był jedynym polskim artystą uhonorowanym prestiżową nagrodą Fundacji Winstona Churchilla za wkład w rozwój współczesnej plastyki brytyjskiej.
Różnorodna twórczość Knappa wymyka się klasyfikacjom – artysta tworzył często na pograniczu wielu nowoczesnych nurtów i nie identyfikował się z żadnym konkretnym środowiskiem artystycznym. Krytycy sztuki na wyspach pisali, że podarował malarstwo architekturze, ponieważ opanował do perfekcji technikę wielkoformatowej emalii, a jego dzieła znajdują się w przestrzeniach miast na całym świecie. Stworzył m.in. siedemnaście realizacji dla Heathrow oraz dekoracje lotniska w Tel Awiwie, Seagram Building w Nowym Jorku, Unilever Building w Hamburgu, Shell Building w Londynie, C.I.N. Building w Paryżu, dla sieci Alexander’s w Stanach Zjednoczonych, a także murale dla wielu uniwersytetów w Europie i obu Amerykach.
Na retrospektywnej wystawie Knappa w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu zaprezentowanych zostanie ponad sto dziesięć prac. Znajdą się wśród nich dzieła powstałe na przestrzeni kilku dekad –między 1945 rokiem a latami 90. XX wieku: obrazy na płótnie (oleje i akryle), tusze na papierze, gobelin, emalie na stalowych płytach, rzeźby z brązu i aluminium, lampy z korzeni drzew oraz akrylowe. Będzie to największa od 1974 roku wystawa Stefana Knappa w Polsce, na którą złożą się prace wypożyczone od brytyjskiej fundacji Stefan Knapp Estate oraz z kolekcji Pawła Sokołowskiego.
Ekspozycji towarzyszyć będzie pierwsza na polskim rynku wydawniczym monograficzna publikacja naukowa dotycząca Stefana Knappa oraz piąte wydanie jego autobiografii pt. Kwadratowe słońce.
Wystawa dofinansowana została ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Miasta Toruń. czytaj więcej